Από το Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων στο Κάιρο έχει αποσταλεί και επισυνάπτεται  μελέτη του Αιγυπτιακού Κέντρου Οικονομικών Μελετών (ECES), που αφορά χαρτογράφηση των υφιστάμενων επενδύσεων της ΕΕ στην Αίγυπτο και προσδιορισμό των τομέων με την υψηλότερη προσδοκώμενη απόδοση για τις μελλοντικές ευρωπαϊκές επενδύσεις στη χώρα. Το έργο χρηματοδοτήθηκε από την ΕΕ και περιλαμβάνει συνοπτική διαδραστική ηλεκτρονική έκδοση, διαθέσιμη στο σύνδεσμο: https://www.euinvestineg-eces.com/

Η μελέτη παρουσιάστηκε σε εκδήλωση του ECES και της Αντιπροσωπείας της ΕΕ στην Αίγυπτο, με τη συμμετοχή του Βοηθού Υπουργού Βιομηχανίας αρμόδιου για τη διεθνή συνεργασία και υψηλόβαθμων στελεχών του αιγυπτιακού Οργανισμού προσέλκυσης επενδύσεων (GAFI), της Ειδικής Οικονομικής Ζώνης της Διώρυγας του Σουέζ (SCZone) και της Ομοσπονδίας Αιγυπτιακών Βιομηχανιών (FEI).

Από τα συμπεράσματα της μελέτης και από τη συζήτηση που πραγματοποιήθηκε στην εκδήλωση παρουσίασής της, επισημαίνουμε τα εξής:

Ανάλυση υφιστάμενων επενδύσεων και η θέση της Ελλάδας  

−Το συνολικό απόθεμα ΑΞΕ από την ΕΕ αυξήθηκε από 32 δισ. ευρώ το 2016 σε 36,6 δισ. το 2024, που αντιπροσωπεύει μέσο ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης περίπου 1,7%, χαμηλότερο από το ρυθμό αύξησης των επενδύσεων της ΕΕ σε συγκρίσιμες αναδυόμενες αγορές. Το γεγονός αυτό υποδηλώνει ότι οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις διατηρούν μεν τα υπάρχοντα περιουσιακά τους στοιχεία στην Αίγυπτο, αλλά έχουν σε μεγάλο βαθμό αποφύγει να ξεκινήσουν νέους επενδυτικούς κύκλους μεγάλης κλίμακας.

− Οι επενδύσεις της ΕΕ στην Αίγυπτο αντιπροσωπεύουν λιγότερο από το 0,5% του συνόλου των εξερχόμενων από την Ένωση επενδύσεων.

−Οι επενδύσεις της ΕΕ στην Αίγυπτο αποκτούν αμυντικό χαρακτήρα: συγκεντρώνονται σε τομείς που προσφέρουν σχετικά ασφαλή θέση και σταθερές αποδόσεις, όπως τηλεπικοινωνίες, τράπεζες, φάρμακα, τρόφιμα και ενέργεια. Αντίθετα, τομείς μεταποίησης τεχνολογικής έντασης και εξαγωγικού προσανατολισμού παραμένουν στο περιθώριο των προτιμήσεων των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων.

−Η ΕΕ είναι πρόθυμη να προβεί σε σημαντικές επενδύσεις στην περιοχή, αλλά συγκρινόμενη με την Τουρκία, η Αίγυπτος δεν φαίνεται να είναι αρκετά ανταγωνιστική και σωστά τοποθετημένη για τη διεκδίκηση αυτών των επενδύσεων.

− Στο διάστημα αναφοράς (2015 – 2025) η Ολλανδία αντιπροσωπεύει περισσότερο από το ήμισυ

των καθαρών επενδύσεων από την ΕΕ και ακολουθούν Βέλγιο και Λουξεμβούργο. Αναγνωρίζεται πάντως ότι αυτή η εικόνα δεν αντιστοιχεί σε πραγματική επιχειρηματική δραστηριότητα στην Αίγυπτο, καθώς σε πολλές περιπτώσεις οι χώρες αυτές λειτουργούν ως ενδιάμεσοι σταθμοί και όχι ως η πραγματική πηγή των επενδύσεων.

− Στο ίδιο διάστημα, η Ελλάδα εμφανίζεται τελευταία στην κατάταξη, με σημαντική καθαρή εκροή επενδύσεων ύψους 447 εκ. δολαρίων ΗΠΑ (σ.σ. στοιχεία κατά προσέγγιση συμβατά με αυτά της ΤτΕ), που αποδίδεται στην αποεπένδυση της Εθνικής Τράπεζας (σ.σ. εκ παραδρομής αναφέρεται ως αιτία η πώληση της BNP Paribas, ενώ σε άλλο σημείο της μελέτης γίνεται σωστή αναφορά στην αποεπένδυση της Εθνικής Τράπεζας).

Τομείς προτεραιότητας για μελλοντικές επενδύσεις – απαιτούμενες μεταρρυθμίσεις

− Το συγκριτικό πλεονέκτημα της Αιγύπτου έγκειται λιγότερο στα τελικά καταναλωτικά προϊόντα

και περισσότερο στις εισροές για τη βιομηχανία. Η αξιοποίησή του θα οδηγήσει στην επιθυμητή

εμβάθυνση της ολοκλήρωσης με τα ευρωπαϊκά δίκτυα παραγωγής.

− Η μελέτη περιλαμβάνει αναλυτικό κατάλογο των τομέων προτεραιότητας που αναδείχθηκαν, σε

επίπεδο δασμολογικής κλάσης. Μεταξύ των κορυφαίων ειδών περιλαμβάνονται πλαστικά, συνθετικά νήματα, επίπεδα προϊόντα έλασης και κατασκευές από σίδηρο ή χάλυβα, όπως και σύρμα χαλκού. Σημειώνονται ακόμα οι βιομηχανίες κλιματισμού, βιομηχανικών κλιβάνων, φυγοκεντρωτών, ανελκυστήρων και ηλεκτρικών μετασχηματιστών, αλλά και κλάδοι στους οποίους διαπιστώνεται μετανάστευση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας: εξαρτήματα αυτοκινήτων, χημικά, φαρμακευτικά, κλωστοϋφαντουργία και ενεργοβόρες βιομηχανίες. Τέλος, στιςυπηρεσίες επισημαίνονται χονδρικό και λιανικό εμπόριο, χρηματοοικονομικά και ασφάλειες, επαγγελματικές υπηρεσίες και ΤΠΕ.

− Για την επίτευξη μεγαλύτερου βαθμού ολοκλήρωσης με την ευρωπαϊκή βιομηχανία απαιτείται

στενότερη ευθυγράμμιση με τους τεχνικούς κανονισμούς και τα πρότυπα της ΕΕ, μεταξύ άλλων μέσω του εκσυγχρονισμού της Συμφωνίας Σύνδεσης ΕΕ-Αιγύπτου.

− Εκτός από τις μεγάλες πολυεθνικές, η Αίγυπτος πρέπει να στοχεύσει στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις από την ΕΕ που παράγουν ενδιάμεσα προϊόντα. Ενδεχόμενη Συμφωνία για τη Διευκόλυνση των Βιώσιμων Επενδύσεων (SIFA) μεταξύ ΕΕ και Αιγύπτου θα συνέβαλε στην προσέλκυση ευρωπαϊκών ΜΜΕπιχ, δια των βελτιώσεων που αυτές θα απολάμβαναν σε όρους διαφάνειας, ρυθμιστικής σταθερότητας και ορθής διακυβέρνησης.

− Αναγνωρίζονται περιορισμοί και προτείνεται σειρά μεταρρυθμίσεων για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Αιγύπτου ως προορισμού για επενδύσεις από την ΕΕ, οι οποίες κινούνται κυρίως στην κατεύθυνση διατήρησης της μακροοικονομικής σταθερότητας, ενίσχυσης της κανονιστικής προβλεψιμότητας, απλοποίησης διαδικασιών και διασφάλισης όρων ισότιμου ανταγωνισμού με τις κρατικά ελεγχόμενες επιχειρήσεις.

Η Αίγυπτος εφαρμόζει ενεργό πολιτική προσέλκυσης παραγωγικών επενδύσεων με εξαγωγικό προσανατολισμό για να τροφοδοτήσει την ανάπτυξη και να καλύψει τις ανάγκες της σε συνάλλαγμα. Διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και η σύναψη SIFA μεταξύ ΕΕ και Αιγύπτου θα συνεισέφεραν σημαντικά στη μείωση του κινδύνου για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και στην αξιοποίηση των αδιαμφισβήτητων πλεονεκτημάτων της χώρας ως προορισμού επενδύσεων: στρατηγική γεωγραφική θέση, σύνδεση λιμένων με βιομηχανικές περιοχές, διαθεσιμότητα,δεξιότητες και κόστος ανθρώπινου δυναμικού, κόστος ενέργειας και προνομιακή πρόσβαση σεπλήθος αγορών, χάρη στις συμφωνίες εμπορίου που έχει συνάψει.

Πηγή: Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων της Πρεσβείας της Ελλάδος στο Κάιρο (Α.Π.:

2040/1268)